SERIES TỈNH THỨC: BẢN NGÃ LÀ GÌ? CÁI TA LÀ GÌ?

Bản ngã là gì? Cái ta là gì? Bài viết này hồi đầu năm mình có cơ hội đọc được từ nguồn nào đó mình cũng không nhớ rõ nữa trên facebook. Nếu bạn nào biết thông tin về tác giả có thể chủ động comment ở dưới post này để chúng mình update thêm nhé! Cùng phecohoc.com bắt đầu sự tỉnh thức với bài học vỡ lòng đầu tiên nhé!

Tượng the Great Buddha tại Kamakura Nhật Bản,…Ảnh: Internet

“Bản ngã giống như lớp bụi bẩn vướng trên mắt chúng ta vậy. Nếu như không gạt bỏ nó đi thì chúng ta không thể nhìn rõ bất kỳ điều gì. Vậy nên hãy làm sạch nó và nhìn thế giới bằng con mắt trong lành”

Đức Phật-một nhà triết gia vĩ đại

1.Bản ngã là gì?

Đức Phật là biểu tượng cho sự từ bi và an lạc…Ảnh: Internet

Cái đau khổ nhất của một người xuất phát không đâu khác mà ngay chính trong tâm chúng ta. Có những nỗi đau về xác thịt không thể bằng được những vết thương lòng phải không nào? Chỉ có điều, ta có đủ can đảm để vượt qua chính bản thân mình để mà đi tới hạnh phúc hay không. Có lẽ để có được hạnh phúc cũng cần có sự dũng cảm. Mà chắc chắn là như vậy! Nếu không đủ dũng cảm để vượt qua bản ngã, cái Tôi của chính mình thì ta làm sao có được hạnh phúc.

Cái Tôi, hay còn gọi là bản ngã, rốt cuộc là cái gì chứ? Một cái tượng đài to tướng luôn cho mình là cao nhất, là trung tâm của vũ trụ. Một mớ bầy nhầy những tham ái, dục vọng, kiêu mạn, ích kỷ, nhỏ nhen mà vẫn cho rằng mình thật đẹp đẽ, mĩ miều và cần được vun đắp bằng chính những nhân tố trong nó. Chính vì vậy, bản ngã chi phối toàn bộ suy nghĩ của chính hình hài chứa đựng nó, tức là phần thể xác chúng ta. Khi bạn nhìn vào một cái áo, bạn cảm thấy nó đẹp thì nó là đẹp, bạn thấy nó xấu thì nó là xấu. Vẫn là cái áo đó, bạn thì thấy nó đẹp, song người khác lại thấy nó xấu, bạn yêu quý nhưng người khác lại ghét bỏ nó. Vốn cái áo chỉ là cái áo, còn đẹp hay xấu lại là do mình và mọi người áp đặt lên nó bằng những bản ngã khác nhau. Hợp với ta thì ta thấy yêu thích, không hợp với ta thì ta chán ghét. Vậy nên mới nảy sinh sự yêu và ghét, quý trọng và khinh bỉ, thần tượng và ghê tởm… Nhiều người cho đó chính là sự tương đối của mọi vật.

Ngay cả bản thân bạn cũng vậy thôi. Nhiều lúc bạn đứng trước một người hơn mình về trí tuệ hay sắc đẹp, bạn cảm thấy mình thật nhỏ bé, mình chẳng là gì so với họ. Nhưng khi bạn tiếp xúc với những người mà bạn cho rằng ở mặt nào đó thì họ chẳng bằng mình nên bạn tự cho cái Tôi của mình cao lên. Rồi có những người thì yêu quý bạn, có những người lại không thích bạn. Thế nhưng, bạn vẫn là bạn đó thôi. Dù bạn có hơn kém so với ai, có được mọi người yêu hay ghét thì bản chất thật của bạn vẫn là bạn.

2.Bản ngã và nguyên nhân cho mọi khổ đau:

Albert Einstein-nhà vật lý vĩ đại của thế giới loài người…Ảnh: phecohoc.com

Tuy nhiên, vì va chạm vào những hoàn cảnh khác nhau nên ý thức về cái Tôi hay nhận thức của bạn về một sự vật, sự việc nào đó sẽ khác nhau tùy theo bạn đưa cái Tôi của mình lên cao hay thấp, mà đa phần là cao và cho rằng chẳng có gì có thể được phép hạ thấp nó cả. Ngay cả một người ăn mày còn có lòng tự trọng của mình, nói chi đến người được sống đàng hoàng và có tri thức như chúng ta.
Ai cũng cho rằng cái Tôi của mình càng cao, càng được trọng vọng thì mình càng cảm thấy mãn nguyện, hạnh phúc. Song thực tế, chính những cái bám chấp vào cái Tôi này là nguyên nhân sâu xa gây nên mọi đau khổ trong cuộc sống. Bạn không ngừng cho rằng cái này là của tôi, cái kia là của tôi, tôi phải được thế này, tôi phải được thế nọ, không ai được phép làm như vậy với tôi. Bạn muốn có thật nhiều tiền để được ăn đồ ngon, mặc áo đẹp, tô vẽ, bồi bổ cho cái thân này và để mọi người nhìn mình với con mắt ngưỡng mộ, tức là khi đó mình hay cái ngã của mình được cao hơn người khác.

Bạn muốn có người phải yêu mình hết mực, không cho phép người đó được nghĩ đến một ai khác, cả trái tim và tâm hồn họ phải thuộc về mình. Như vậy là do cái bản ngã quá cao của bạn muốn nó phải được yêu chiều, phải là đặc biệt, độc nhất. Hay trong một cuộc tranh luận, bạn tìm mọi cách để mình dành được chiến thắng với người kia. Sự thắng thế khiến bạn hả hê và cái Tôi kiêu mạn lại được nâng lên một bậc nữa.

Rồi có lúc bạn nhận ra rằng: “Đời không như là mơ”. Không có nhiều tiền, không được danh lợi như kẻ khác, bạn thấy thật khó chịu. Người yêu hay vợ, chồng xao nhãng việc quan tâm, chăm sóc, thậm chí là cặp kè với một người khác thì mình khác nào rơi xuống vực sâu của sự đau khổ và căm hờn. Lắm lúc cãi nhau thua thì mình càng hậm hực, tức giận xen lẫn cả sự xấu hổ, tự ti, thậm chí ghét cả người đã cãi thắng mình. Vô vàn những trạng thái cảm xúc diễn ra trong các hoàn cảnh khác nhau của cảm xúc nếu ta cứ đặt cái Tôi của mình vào. Những trạng thái cảm xúc đó có mấy khi là vui vẻ, hạnh phúc vì cái Tôi ngạo mạn, tham lam có biết bao giờ là điểm dừng. Khi nó càng được thỏa mãn và chiều chuộng thì càng tiến lên sự thỏa mãn cao hơn. Còn khi không được đáp ứng theo mong muốn của mình thì nó vào vũng bùn của sự đau khổ, tự ti, ghen tỵ, ích kỷ, căm hờn, tức giận…

Đừng ôm ấp mãi cái bản ngã xấu xỉ nhỏ mọn kia nữa…Ảnh: Internet

Như vậy bản ngã của chúng ta có gì tốt để mà ta cứ nắm giữ, ôm ấp nó mãi? Tại sao đức Phật lại đề cao cái vô ngã, tức là gạt bỏ hoàn toàn cái bản ngã, cái Tôi ra khỏi mình để đạt tới giải thoát và sự an lạc, hạnh phúc mãi mãi. Dù bạn có biết đạo Phật là gì hay không nhưng có lẽ ít nhiều thì bạn cũng hiểu đức Phật lúc nào cũng an nhiên, tĩnh tại, từ bi, khiến chúng ta nghĩ về cũng đủ thấy một sự bình an sâu sắc. Ngài chính là đại diện cho người đã loại bỏ hoàn toàn bản ngã của mình và đạt được sự vô ngã.

Bạn còn muốn bị những cảm xúc xấu dày vò thân tâm, có muốn tìm được sự bình an trong chính mình. Vậy hãy dành ít thời gian suy nghĩ về bản ngã, cái Tôi và tính chất của nó như những gì mình chia sẻ ở trên nhé!

We will be happy to hear your thoughts

Leave a reply

phecohoc.com
Logo
Enable registration in settings - general